Podstawy meteorologii i elementy wykorzystania wiedzy o pogodzie w praktyce – kurs zdalny/hybrydowy
Zajęcia prowadzone w formie zdalnego nauczania poprzez platformę MODDLE oraz cotygodniowe, wyjaśniające przekazany wykład – spotkania online na platformie MS Teams. Zajęcia zawierać będą podstawy meteorologii, pozwalające zrozumieć zmienność pogody w Polsce i Europie, zależnej od procesów wielkoskalowych. Budowa atmosfery, podstawowe procesy w niej zachodzące (pochłanianie i oddawanie ciepła, zmiany fazowe wody), tworzenie się chmur, rozpoznawanie istotnych gatunków chmur i wynikające z ich zmian wskaźniki prognostyczne, ruch w atmosferze, ogólnie cyrkulację globalną i szczegółowiej cyrkulacje i klimat strefy umiarkowanych szerokości. Omówione zostaną zasadnicze masy powietrza i fronty oraz pogody związane z nimi, zarówno w jednorodnych masach powietrza jak i w strefach przejściowych czyli na frontach. Szczegółowo zostaną omówione fazy cyklu dobowego zarówno w ciepłej jak i chłodnej porze roku z wynikającymi z nich implikacjami dla rolnictwa i innych dziedzin działalności. Podane zostaną zasadnicze wskaźniki klimatyczne obszaru kraju jak też klimatyczna sezonowość niektórych typów pogody. Zajęcia prowadzone poprzez nauczanie zdalne, wymagające od uczestników aktywności i skłaniające do pozyskiwania informacji meteorologicznej dostępnej w internecie i trenujące samodzielne jej analizowanie dla własnych potrzeb. Kurs zaplanowano w terminie od 03.10.2026 do 05.12.2026 w wymiarze 71h akademickich. Cena za kurs: 950 zł.
Podstawowe informacje
- Termin rozpoczęcia: 03.10.2026
- Wykładowca: Maciej Ostrowski
- Liczba godzin: 71h akademickich
- Maksymalna liczba osób: 50
- Cena za kurs: 950 zł
- Forma kursu: online
Terminy zajęć
Terminy publikowania wykładów na platformie:
10.10.2026 r. (sobota)
17.10.2026 r. (sobota)
24.10.2026 r. (sobota)
31.10.2026 r. (sobota)
14.11.2026 r. (sobota)
21.11.2026 r. (sobota)
28.11.2026 r. (sobota)
05.12.2026 r. (sobota)
Terminy spotkań online w MS Teams:
07.10.2026 r. (środa): 18:00-19:30
14.10.2026 r. (środa): 18:00-19:30
21.10.2026 r. (środa): 18:00-19:30
28.10.2026 r. (środa): 18:00-19:30
04.11.2026 r. (środa): 18:00-19:30
18.11.2026 r. (środa): 18:00-19:30
25.11.2026 r. (środa): 18:00-19:30
02.12.2026 r. (środa): 18:00-19:30
Cel kursu
Zajęcia mają dać uczestnikom wiedzę i umiejętności przydatne w rozumieniu procesów pogodowych obserwowanych szczególnie w działalności rolnej, a tym samym zrozumienie i pełne wykorzystanie prognoz. Poznanie podstaw meteorologii zachęci do korzystania z wydanych i dokładnych prognoz w sieci WWW, dostępnych wszędzie na terenie przez urządzenia mobilne, a nie tylko ze skróconych i ogólnikowych prognoz przekazywanych w mediach.
OPIS KURSU
Zasadnicze zagadnienia omówione na kursie:
- Tworzenie danych meteo i ich zbieranie, formy zobrazowania – mapy, przekroje, meteorogramy, dostęp do informacji meteorologicznych poprzez strony www.
- Korzystne i niekorzystne warunki pogodowe dla działalności rolniczej. Oczekiwania pogodowe przy intensywniejszym rolnictwie i ogrodnictwie.
- Budowa i skład atmosfery, podział na warstwy. Bilans energetyczny. Woda w atmosferze, opady.
- Powstawanie i rozwój chmur, rozpoznawanie chmur. Chmury konwekcyjne i związane z nimi niebezpieczne zjawiska. Opady ciągłe i przelotne, zasadnicze różnice. Nowoczesne prognozy opadów (sygnalnie).
- Ruch w atmosferze. Pole ciśnienia, wyże i niże. Powiązanie pola ciśnienia z polem wiatru, wiatr uwarunkowany synoptycznie i lokalnie. Ogólna cyrkulacja atmosfery, strefy klimatyczne globu.
- Tworzenie się układów ciśnienia (niży i wyży), centra działania atmosfery. Front polarny, prąd strumieniowy. Stratyfikacja atmosfery, masy powietrza. Rodzaje frontów atmosferycznych, związane z nimi typy pogód.
- Dobowy cykl zmienności warunków meteorologicznych: warstwa graniczna, rola inwersji, temperatura maksymalna i minimalna, wilgotność i widzialność. Zmienność pogody w strefie klimatycznej umiarkowanych szerokości latem i zimą. Specyficzne, zależne od sezonu warunki pogodowe w Polsce.
- Specyficzne warunki pogodowe w urozmaiconym terenie – spadek temperatury z wysokością, inwersja temperatury w sytuacjach wyżowych, zastoiska mrozowe. Zjawiska lokalne, lokalne systemy pomiarowe, własne pomiary i obserwacje.
Zajęcia prowadzone w formie zdalnego nauczania poprzez platformę MODDLE oraz cotygodniowe, wyjaśniające przekazany wykład – spotkania online na platformie MS Teams.
W zajęciach przeprowadzone będą 2 testy, 3 zadania indywidualne i 2 projekty, wykonywane w grupach, na podstawie bieżących danych sytuacji pogodowej.
| Tematy, zadania, aktywności | Liczba | Liczba godzin | Uwagi | Godziny na elementy kursu |
| Wykłady kursu w formie prezentacji | 8 | 4 | Zapoznanie, zrozumienie | 32 |
| Projekty grupowe | 2 | 4 | Wykonanie grupowe | 8 |
| Zadania indywidualne | 2 | 2 | Wykonanie indywidualne | 4 |
| Testy automatyczne | 2 | 1 | Rozwiązanie | 2 |
| 1,5 godzinne spotkanie uczestników z prowadzącym w MS Teams | 8 | 2 | Udział | 16 |
| Dyskusje, odpowiedzi na forum | Udział | 5 | ||
| 71 |
Zajęcia prowadzić będzie ppłk rez. mgr inż. Maciej Ostrowski, doświadczony meteorolog lotniczy, były kierownik Centralnego Biura Meteo lotnictwa wojskowego. Po zakończeniu służby wojskowej poświęcił się dydaktyce i popularyzacji wiedzy w obszarze meteorologii, od 1997 do 2024 roku kilka razy w tygodniu publikował komentarz do numerycznych prognoz pogody ICM UW, obecnie publikuje okresowo artykuły pod nazwą „Okiem meteorologa” w portalu http://naukaoklimacie.pl/
Autor podręcznika „Meteorologia dla lotnictwa sportowego” (1999, 2004) i blisko stu artykułów popularyzatorskich. Prowadził intensywne szkolenie e’learningowe z meteorologii w ramach COME UW, jest biegłym w zakresie meteorologii Sądu Okręgowego w Warszawie, ekspertem Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych, wielokrotnym meteorologiem mistrzostw szybowcowych i balonowych, a także instruktorem żeglarstwa i znanym w tym środowisku meteorologiem.
Korzyści
- Zdobycie realnych umiejętności rozpoznawania zjawisk pogodowych widocznych poprzez obserwację chmur, wiatru i opadów oraz wykorzystanie dostępnych w Internecie różnego rodzaju informacji meteorologicznej ze źródeł punktowych i obszarowych, przekazanie podstaw interpretacji.
- Rozumienie niektórych zależności pogodowych istotnych dla rolnictwa – np. podtopienia, niszczące opady konwekcyjne, mgły, mżawki, okresy posuszne, zastoiska mrozowe, przymrozki.
- Zdobycie umiejętności rozpoznawania rytmu zmian pogody i rozumienia prognoz na najbliższe godziny (do dwóch dób) na określone miejsce wykonywania prac.